2. Bölüm — Menavino'nun esaret hikâyesi

Cenevizli Giovanni Antonio Menavino'dan 1, Fransa'nın En Hıristiyan Kralına...

Majesteleri 2, Şahsımdan 3 kaynaklanan hiçbir liyakat olmamasına rağmen, beni lütfedip korumanız altına aldığınız ve beni doyurduğunuz için size duyduğum minnet tarif edilemez. Benim gibi değersiz bir hizmetkârın 4, sizin gibi büyük bir krala olan borcunu kelimelerle ödemesi imkânsızdır. Eğer böylesine güçlü bir kralın koruması 5 altında olmasaydım, yaşadığım acılar ve şanssızlıklar yüzünden yeryüzündeki en sefil ve mutsuz insan olurdum. İşte bu derin minnettarlık duygusuyla, Majestelerine olan borcumu bir nebze olsun ödeyebilmek için bu kitabı yazmaya karar verdim.

Tüm dünya biliyor ki, Majesteleri 6, tüm Hıristiyanlığın o yeminli ortak düşmanı 7 olan Türklere karşı devasa ve görkemli bir Haçlı Seferi 8 düzenlemeye kararlıdır. Ben, gençliğimden beri şimdiki Türk İmparatoru Selim'in 9 ve babasının 10 sarayında bir "köle/esir" 11 olarak uzun yıllar boyunca onlara hizmet ettim. Onların tüm iç savaşlarına, gizli planlarına 12, politikalarına ve entrikalarına 13 bizzat şahit oldum; olayları kendi gözlerimle gördüm.

Bu yüzden, Türklerin dinsel 14 ve dünyevi 15 yaşamlarını, yasa ve kurallarını, güçlerini, doğalarını ve özellikle "Türk Sarayı'nı" 16 anlatan bu kitabı yazdım ve Majestelerine ithaf ettim. Amacım, o sefere çıkmadan önce düşmanın kim olduğunu, nasıl düşündüğünü, gelenek ve göreneklerini kısa ama öz bir şekilde okuyup anlamanızı sağlamaktır.

Majestelerinden ricam; yazımın kabalığına ve düzensizliğine 17 bakmamalarıdır. Ben eğitimli 18, süslü sözler kullanan bir tarihçi değilim; ben sadece sadık bir tercüman 19, gördüklerini ve yaşadıklarını dürüstçe anlatan 20 bir görgü tanığıyım. Süslü sözlerim 21 yoktur, ama eksikliğimi saf gerçekle 22 doldurdum. Bu kitabı yazarı gibi şefkatle 23 kabul edeceğinizi umuyorum.

Cenevizli yazarın denizde nasıl esir düştüğü ve Türk İmparatoruna nasıl hediye edildiği hakkında.

1504/1505 Yılı Civarı - Korsika Açıkları: Güneş Aslan 24 burcundan çıkıp Başak 25 burcuna girdiğinde, henüz çocukluğunu yaşayan, on iki yaşında 26 bir gençtim. Sevgili babam beni de yanına alarak kargo gemisiyle 27 Barbarya'ya 28 götürmüştü. Alışverişimizi bitirmiş, tüccar mallarımızla birlikte büyük bir hevesle evimize, o güzelim vatanımız Venedik 29 sınırlarına dönmek için dönüş yoluna 30 geçmiştik.

Ancak talih 31 aniden yüzünü bizden çevirdi! Bir sabah erkenden, güneş doğmadan önce denizde güzel bir rüzgarla yelken açmışken, birden deniz öylesine duruldu ki en ufak bir esinti 32 kalmadı. Hareketsiz ve çaresiz kaldık 33. Bizi koruması umuduyla Korsika 34 adasına yanaşmak zorunda kaldık. Orada, bölgede devriye gezen ve denizi korsanlardan 35 temizleyen Conserva 36 adındaki devasa Ceneviz savaş gemisiyle karşılaşmayı umut ediyorduk. Ancak maalesef biz oraya gelmeden kısa bir süre önce, o büyük savaş gemisi korsan peşine düşüp açık denize doğru uzaklaşmıştı.

Bu fırsatı değerlendiren üç Türk kadırgası 37, devasa koruma gemimizin 38 oradan ayrıldığını görür görmez üzerimize doğru belirdi. Kadırgaların direklerinde ve yelkenlerinde o dönemin en korkunç, en büyük korsanı 39 olan Kemâl Reis'in 40 armaları 41 dalgalanıyordu! Kargo gemimizi gözlerine kestirdiklerinde, zengin bir ganimet 42 umuduyla büyük bir hız ve hırsla üzerimize doğru saldırdılar 43.

Üç kadırgayla gemimize bordaladıklarında, büyük bir küstahlık ve kibirle bize bağırarak teslim olmamızı, derhal yelkenleri indirmemizi 44 emrettiler. Ancak babam 45, talihinden daha büyük bir yüreğe ve cesarete sahipti. Gemideki yelkeni o yönetiyordu. Düşmanın sözünü dinlemek şöyle dursun, tüm yelken direklerini 46 sağlam iplerle o kadar sıkıca ve sıkıca bağlattı ki, yelkenin indirilmesi imkansız hale geldi! Karşı koymak 47 için hazırlıklarını yaptı. İki kötü ihtimalden en az kötü olanını seçti: Türklerin elinde sonsuza dek esir yaşamaktansa, o an orada Hıristiyanca bir ölümle 48 ölmeyi tercih etti!

Saldırısı, Denizdeki Dehşet ve Baba ile Karşılaşma

Tarihsel Coğrafya: İyonya Denizi / Venedik Deniz Yolları, Modon - Modern Ülke: Yunanistan Açıkları ve Mora

Ağır yüklü ve savunma teçhizatı zayıf olan kargo gemimiz, rüzgârın kesilmesiyle hareketsiz kalıp büyük koruma gemisine 49 ulaşamayınca, kaba kuvvetle saldıran Türk korsanlarının 50 hedefi oldu. Başlangıçta saldırıyı iki kez püskürttük. Ancak rüzgârın yavaş yavaş çıkıp koruma gemisinin yaklaşmaya başladığını gören zalim tiran ve deniz korsanı 51, gemimize özel yapım ateş topları 52 fırlattı. Yangını söndürmek imkânsızlaşınca, mürettebatımız iki düşman element 53 arasında kalarak kendilerini denize attı. Koruma gemisinden korkan üç kadırga, toplayabildiği esirleri alarak kaçtı. Bizi şehirden şehre sürükleyerek nihayetinde Modon'a 54 getirdiler. Korsan Chamal 55, burada daha önce gasp ettiği diğer Hıristiyan esirleri de tutuyordu. Acımasız köleliğimiz burada başladı. Çocukça bir saflıkla babamın hayatta olup olmadığını sorduğumda, onu korsanların diğer kadırgasında 56 buldum. Karşılaştığımızda boynuna sarılıp ağladım; o da genç yaşta ebedi esarete 57 düşmeme benden daha çok kahrolarak gözyaşı döktü. Ayrılma vakti geldiğinde bana, başımıza ne gelirse gelsin Hıristiyan inancından 58 asla vazgeçmememi ve bir Hıristiyan diyarına düşersem kaçmak için her fırsatı değerlendirmemi tembihledi.

Saray Bürokrasisi, Yer Sofrası Ritüeli ve Batılı Zekânın Sınanması

Tarihsel Coğrafya: Kostantiniyye, Topkapı Sarayı - Modern Ülke: Türkiye / İstanbul

Kadırgalar Modon'dan ayrıldıktan sonra Themum adını verdikleri bir yere ulaştık. Orada esirlerin bir kısmının Anadolu'ya 59 götürülüp satılmasına karar verildi. Ancak beni ve benimle aynı yaşlardaki iki çocuğu küçük bir gemiye 60 bindirerek, şu an tahtta olan padişahın büyükbabası Büyük Türk İmparatoru Sultan Bayezid'e 61 değerli bir hediye 62 olarak gönderdiler. Hediyeden çok memnun kalan Padişah, bizi sarayında 63 alıkoydu. İlk emri, bize kendi huzurunda ve Türk usulü 64 yerde yemek verilmesi oldu. Etrafta ne bir sandalye ne bir bank görebilen toyluğumla, elime en sevdiğim yemeğin tabağını alıp yakındaki merdiven basamaklarına oturdum ve tıka basa yedim; bu durum Padişah ve etraftaki saray görevlilerini 65 epey güldürdü. Ardından Padişah bir tercüman 66 çağırarak bizi anavatanımız İtalya 67 hakkında sorguya çekti 68. Okuma yazma bildiğimizi söyleyince herkes şaşkına döndü; on iki yaşındaki çocukların bunu başarabilmesi onlara imkânsız geliyordu. Ancak Padişah etrafındakilere, Hıristiyanların ve özellikle İtalya'daki Toskanalıların 69 doğuştan ince zekâlı 70 olduklarını ve çocukluktan itibaren iyi hocalarla 71 eğitildiklerini söyleyerek durumu açıkladı. Bizi kâğıt, kalem ve mürekkeple 72 sınadılar. Sağdan sola, Yahudilerin yazdığı gibi yazmamı istediler; "Ben Yahudi değilim, onların tarzında yazamam" diyerek kendi usulümüzde yazdım. Başarımızı gören Padişah, Kilercibaşı olduğu anlaşılan Chilegir Baſcia adlı bir hadıma 73, bizi kadınların yaşadığı ve Padişahın erkek torunlarının bulunduğu Saray'a 74 götürmesini emretti.

• Johan Anthonius Wenauinus
• E.K.W.
• on einige meine verdienſt
• vnwirdigen Diener
• ſchutz vnd ſchirm
• Fransa Kralı
• Erbfeind
• löblichen Zug
• Sultan Selim
• Bayezid'in
• leibeygen Knecht
• heimliche anſchlege
• Practicken
• Geiſtligkeit
• Weltlichem
• Türckiſchen Hofs
• grob vngeſchicktes ſchreiben
• Gelehrter
• Interpres
• warheit
• zierligkeit
• mit der warheit
• gnedigſt
• Löwens
• Jungfrauwen
• zwölfften jar meines Alters
• Laſtſchiff
• Barbarey / Kuzey Afrika
• veya Cenova
• Widerreiß
• glück
• Windt
• rahtloß wurden
• Corſica
• Meerrauber
• Conſerua
• Gallen
• Streiffſchiff
• Reuber
• Chamali / Camali
• Sigel vnd Zeichen
• Beut
• gecylet vnd geſtrichen
• Segel ſencken vnd niderſchlagen
• mein Vatter
• Naſtbäum
• Gegenwehr
• Chriſtlich zu ſterben
• Conſerua
• Türckiſche Reuber
• Kemâl Reis
• Feuwerkugeln
• ateş ve su
• Modene
• Kemâl Reis
• Galleen
• ewige Dienſtbarkeit
• Chriſtlichen Glauben
• Natoliam
• Fuſten
• Soldan Baiazeth
• preſent vnd verehrung
• Palaſt
• Türcken weiß
• Hofdienern
• Dolmetſchen
• Italiam
• examinieren
• Thuſcaner in Italia
• ſubtiles hohen verſtandts
• Praeceptoribus
• Papyr, Federn vñ Dinten
• Eunuchen
• Harem/İç Oda